Η Συναισθηματική Νοημοσύνη συμπληρώνει τις γνώσεις και τις σχολικές επιδόσεις ενός παιδιού. Επιπλέον, έχει σημασία να μπορεί να αναγνωρίζει τα συναισθήματά του, να δουλεύει μαζί με τους άλλους, να αντιμετωπίζει τις δυσκολίες και να βρίσκει λύσεις σε νέες καταστάσεις.
Αυτές οι δεξιότητες συνθέτουν τη Συναισθηματική Νοημοσύνη (Emotional Intelligence – EQ). Τα τελευταία χρόνια, γονείς, εκπαιδευτικοί και ερευνητές αναγνωρίζουν όλο και περισσότερο τη σημασία της για την κοινωνική ανάπτυξη, τη μάθηση και την ψυχική ευημερία των παιδιών.
Η Συναισθηματική Νοημοσύνη μάς βοηθά να αναγνωρίζουμε, να κατανοούμε και να ρυθμίζουμε τα δικά μας συναισθήματα. Επιπλέον, κατανοούμε τα συναισθήματα των ανθρώπων γύρω μας.
Ο ψυχολόγος Daniel Goleman, ο οποίος συνέβαλε σημαντικά στη διάδοση της έννοιας, υποστήριξε ότι δεξιότητες όπως:
αποτελούν σημαντικούς παράγοντες για την προσωπική και επαγγελματική εξέλιξη.
Η συναισθηματική νοημοσύνη δεν παραμένει σταθερή σε όλη τη ζωή. Αντίθετα, το παιδί την αναπτύσσει σταδιακά μέσα από τις εμπειρίες, τις σχέσεις και το περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνει.
Έτσι, η συναισθηματική νοημοσύνη επηρεάζει πολλές πλευρές της καθημερινότητας ενός παιδιού:
Η συναισθηματική νοημοσύνη δεν αντικαθιστά τη γνωστική ανάπτυξη ή τον δείκτη νοημοσύνης (IQ). Επομένως, οι δύο αυτές πλευρές λειτουργούν συμπληρωματικά και συμβάλλουν μαζί στην ολόπλευρη ανάπτυξη του παιδιού.
Τα θεωρητικά μαθήματα από μόνα τους δεν αναπτύσσουν τη συναισθηματική νοημοσύνη. Αντίθετα, οι καθημερινές εμπειρίες και η επαφή με τους άλλους βοηθούν το παιδί να την καλλιεργήσει σταδιακά.
Για παράδειγμα, γονείς και εκπαιδευτικοί μπορούν να υποστηρίξουν αυτή τη διαδικασία με απλές πρακτικές, όπως:
Έτσι, η συνέπεια σε αυτές τις καθημερινές εμπειρίες μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην ανάπτυξη δεξιοτήτων που θα συνοδεύουν το παιδί σε όλη του τη ζωή.
Αν και συχνά τα συνδέουμε αποκλειστικά με την τεχνολογία, το coding και η εκπαιδευτική ρομποτική μπορούν να προσφέρουν ευκαιρίες για την ανάπτυξη κοινωνικών και συναισθηματικών δεξιοτήτων όταν ο εκπαιδευτικός οργανώνει κατάλληλα το μαθησιακό περιβάλλον.
Κατά τη διάρκεια μιας δραστηριότητας με LEGO® Education SPIKE™, τα παιδιά:
Έτσι, τα παιδιά μαθαίνουν να αντιμετωπίζουν τις δυσκολίες ως μέρος της μάθησης, πέρα από την αναζήτηση της σωστής λύσης. Παράλληλα, αυτή η βιωματική προσέγγιση (hands-on learning) μπορεί να υποστηρίξει την ανάπτυξη τόσο ψηφιακών όσο και κοινωνικοσυναισθηματικών δεξιοτήτων.
Από ποια ηλικία καλλιεργούμε τη συναισθηματική νοημοσύνη; Η ανάπτυξη της συναισθηματικής νοημοσύνης ξεκινά από τα πρώτα χρόνια της ζωής μέσα από την καθημερινή αλληλεπίδραση με την οικογένεια, το σχολείο και το ευρύτερο περιβάλλον.
Πώς βοηθά το παιχνίδι στην ανάπτυξή της; Το παιχνίδι δημιουργεί φυσικές ευκαιρίες για συνεργασία, επικοινωνία, διαχείριση συναισθημάτων και επίλυση προβλημάτων, στοιχεία που ενισχύουν τη συναισθηματική νοημοσύνη.
Είναι η συναισθηματική νοημοσύνη πιο σημαντική από το IQ; Η μία έννοια δεν ακυρώνει την άλλη. Επομένως, το IQ και το EQ περιγράφουν διαφορετικές πλευρές της ανάπτυξης και μπορούν να λειτουργούν συμπληρωματικά.
Η ανάπτυξη της συναισθηματικής νοημοσύνης δεν αποτελεί μια ξεχωριστή διαδικασία από τη μάθηση. Αντίθετα, το παιδί την καλλιεργεί μέσα από τις καθημερινές εμπειρίες, τη συνεργασία, την επίλυση προβλημάτων και την ενεργή συμμετοχή των παιδιών.
Όταν οι μαθητές έχουν την ευκαιρία να δημιουργήσουν, να δοκιμάσουν, να κάνουν λάθη και να αναζητήσουν λύσεις μαζί με τους συμμαθητές τους, αναπτύσσουν δεξιότητες που τους συνοδεύουν πολύ πέρα από τη σχολική τάξη. Έτσι, η ουσιαστική εκπαίδευση δεν μεταδίδει μόνο γνώσεις· δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε κάθε παιδί να προοδεύσει γνωστικά, κοινωνικά και συναισθηματικά.
